• امروز سه شنبه نوزدهم آذر 1398 

مقالات سازمان اوقاف

گروههای مقالات
مطالب ویژه

پیامک

تاریخچه سازمان اوقاف و امور خیریه:

تاریخچه سازمان اوقاف و امور خیریه:

از تشکیلات اداری ایران در دوره صفاریه (۲۴۵ ـ ۲۹۰ هـ ) که اولین سلسله حکومت ایرانیان پس از اسلام بوده است، اطلاع دقیقی در دست نیست ولی تشکیلات اداری دوره سامانیان (۲۶۱ ـ ۳۸۹ هـ ) از «دیوان موقوفات» و یا «دیوان اوقاف» نام برده شده که به کار مساجد و اراضی موقوفه رسیدگی می‏نموده است. گویا قبل از ایجاد «دیوان اوقاف» وظیفه اداره اوقاف به عهده قضات بوده است.

 شنبه 9 آذر 1398   6  0      

بنیان اداری اوقاف از زمان صفویان پی ریزی شده، در آن زمان امور اوقاف ایران به یکی از بزرگان که هم جنبه روحانی و هم جنبه اداری و دیوانی داشت واگذار می گردید و متصدی این مقام به نام «صدرالصدور» و «وزیر اوقاف» و «مستوفی موقوفات» خوانده می‏شد.

وضع اوقاف در دوره قاجاریه در هم و آشفته بوده در دوره سپهسالار ضمن یک رشته اقدامات اصلاحی در جهت بهبود اوقاف نیز گفتگوهایی به عمل آمد و دستورهایی صادر شد.

پس از انقلاب مشروطیت و استقرار حکومت مشروطه در سال ۱۲۸۵ هـ . ش و تدوین قانون اداره اوقاف مدنی مدتی جزء وزارت عدلیه بوده است، پس از تصویب قانون «وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه» در سال ۱۲۸۹ هـ . ش به بعد امور موقوفات زیر نظر رؤسا و مسئولان وزارت مزبور رسیدگی و اداره می‏گردید و مسئولان ادارات معارف در شهرستانها عهده دار انجام امور موقوفات نیز بودند.

در دی ماه ۱۳۱۳ هجری شمسی قانون جدید اوقاف مشتمل بر ۱۰ ماده به تصویب رسید و آئین نامه این قانون در ۱۳۱۴ هـ . ش از طرف هیأت دولت مورد تصویب قرار گرفت. تا سال ۱۳۲۸ هـ . ش ادارات اوقاف در مرکز (تهران) از ادارات فرهنگ جدا شده بود ولی در شهرستانها ریاست اداره فرهنگ و اوقاف به عهده یک نفر بود و از سال ۱۳۲۸ هـ.. ش اداره اوقاف شهرستانها نیز از ادارات فرهنگ جدا شد و مسئول مستقلی برای آن تعیین گردید.

در ۱۵ آذر ماه ۱۳۴۳ هـ . ش با تصویب قانون تفکیک وزارت فرهنگ، تشکیلات سازمان اوقاف صورت قانونی گرفت که به موجب ماده ۴ این قانون سازمان اوقاف وابسته به نخست وزیری گردید. به دنبال تشکیل سازمان اوقاف، اداره کل اوقاف با بودجه مصوب و کارمندان آن از وزارت فرهنگ منتزع و به سازمان مذکور ملحق و منتقل شد و سرپرستی این سازمان با «معاون نخست وزیر و سرپرست سازمان اوقاف» بود.

در قانون تفکیک وزارت فرهنگ «شورای عالی اوقاف» نیز پیش بینی شده بود.

پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران و استقرار دولت جمهوری اسلامی، تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف مورد تجدید نظر قرار گرفته و در تاریخ ۲/۱۰/۱۳۶۳ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و بر اساس آن سازمان از نخست وزیری منتزع و با عنوان سازمان حج و اوقاف و امور خیریه به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وابسته گردید. به موجب این قانون سرپرست سازمان باید از طرف ولی فقیه مجاز در تصدی اموری که متوقف بر اذن ولی فقیه است باشد.

زمینه های فعالیت:

ـ اداره امور موقوفات عام فاقد متولی یا مجهول التولیه و موقوفات خاصه و اماکن مذهبی اسلامی و همچنین اثلاث باقیه، محبوسات، نذور، صدقات و هر مال دیگری که به غیر از عنوان وقف برای امور عام المنفعه و خیریه اختصاص یافته و مؤسسات و انجمن های خیریه ای که از طرف دولت یا سایر مراجع ذیصلاح به سازمان محول شده باشد، طبق قوانین و مقررات مربوطه.

ـ گسترش، عمران، بازسازی و احیای موقوفات و اماکن متبرکه اسلامی به منظور افزایش عواید و بهره برداری بهتر از آنها.

ـ گسترش برنامه‏های کمک به چاپ و نشر و تبلیغ معارف اسلامی و علوم قرآنی خدمات فرهنگی، اجتماعی، بهداشتی، درمانی و امور خیریه و عام المنفعه از محل درآمد موقوفات و اماکن متبرکه طبق مفاد وقفنامه‏ها.
برچسب ها  

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر